Avian Influenza Surveillance Initiative in Wetlands

In a proactive move to safeguard public and animal health, India has intensified its surveillance efforts for Avian Influenza (bird flu) among wild migratory birds. The Animal Husbandry Department, in a significant collaboration with the Forest and Wildlife Department, has successfully conducted active surveillance across 19 vital Ramsar and other important wetland sites. This initiative is part of the broader RISE Global Health Security (RISE GHS) Project, underscoring India's commitment to global health security.

Mukesh Kumar Meshram, Additional Chief Secretary of the Animal Husbandry, Dairy Development and Fisheries Department, highlighted the importance of monitoring wild migratory birds, which are known carriers of various strains of Avian Influenza. These birds travel vast distances, potentially introducing and spreading the virus across different regions and to domestic poultry populations. The surveillance program aims to detect any early signs of infection, enabling swift containment measures and preventing large-scale outbreaks.

The collaboration between the Animal Husbandry and Forest departments is crucial. While the Animal Husbandry Department brings expertise in disease surveillance and diagnostics, the Forest and Wildlife Department provides access to and knowledge of wetland ecosystems and their avian inhabitants. This integrated approach ensures comprehensive coverage and effective data collection. The chosen wetland sites are critical migratory corridors, making them potential hotspots for disease transmission.

The RISE Global Health Security Project aims to strengthen health security frameworks at national and sub-national levels, with a focus on zoonotic diseases – those that can be transmitted from animals to humans. Avian Influenza is a prime example of such a disease, posing a continuous threat. By actively monitoring wild bird populations, authorities can gain valuable insights into the prevalence, genetic makeup, and potential risk factors associated with the virus. This data is vital for developing targeted prevention strategies, informing vaccination policies if necessary, and ensuring the readiness of response mechanisms to protect both animal and human populations from the devastating impact of a potential pandemic.

सार्वजनिक और पशु स्वास्थ्य की सुरक्षा के लिए एक सक्रिय कदम उठाते हुए, भारत ने जंगली प्रवासी पक्षियों के बीच एवियन इन्फ्लूएंजा (बर्ड फ्लू) के अपने निगरानी प्रयासों को तेज कर दिया है। पशुपालन विभाग ने वन और वन्यजीव विभाग के सहयोग से, 19 रामसर और अन्य महत्वपूर्ण आर्द्रभूमि स्थलों पर सक्रिय निगरानी सफलतापूर्वक संचालित की है। यह पहल RISE ग्लोबल हेल्थ सिक्योरिटी (RISE GHS) प्रोजेक्ट का एक हिस्सा है, जो वैश्विक स्वास्थ्य सुरक्षा के प्रति भारत की प्रतिबद्धता को रेखांकित करता है।

पशुपालन, डेयरी विकास और मत्स्य पालन विभाग के अतिरिक्त मुख्य सचिव, मुकेश कुमार मेश्राम ने जंगली प्रवासी पक्षियों की निगरानी के महत्व पर प्रकाश डाला, जो एवियन इन्फ्लूएंजा के विभिन्न उपभेदों के ज्ञात वाहक हैं। ये पक्षी विशाल दूरियां तय करते हैं, जिससे वायरस विभिन्न क्षेत्रों और घरेलू कुक्कुट आबादी में फैल सकता है। निगरानी कार्यक्रम का उद्देश्य संक्रमण के किसी भी शुरुआती लक्षण का पता लगाना है, जिससे त्वरित रोकथाम के उपाय सक्षम हो सकें और बड़े पैमाने पर प्रकोप को रोका जा सके।

पशुपालन और वन विभागों के बीच सहयोग महत्वपूर्ण है। जबकि पशुपालन विभाग रोग निगरानी और निदान में विशेषज्ञता लाता है, वन और वन्यजीव विभाग आर्द्रभूमि पारिस्थितिक तंत्र और उनके पक्षी निवासियों तक पहुंच और ज्ञान प्रदान करता है। यह एकीकृत दृष्टिकोण व्यापक कवरेज और प्रभावी डेटा संग्रह सुनिश्चित करता है। चुने गए आर्द्रभूमि स्थल महत्वपूर्ण प्रवासी गलियारे हैं, जो उन्हें रोग संचरण के संभावित हॉटस्पॉट बनाते हैं।

RISE ग्लोबल हेल्थ सिक्योरिटी प्रोजेक्ट का उद्देश्य राष्ट्रीय और उप-राष्ट्रीय स्तर पर स्वास्थ्य सुरक्षा ढांचे को मजबूत करना है, जिसमें जूनोटिक रोगों पर ध्यान केंद्रित किया गया है - वे रोग जो जानवरों से मनुष्यों में फैल सकते हैं। एवियन इन्फ्लूएंजा ऐसे रोग का एक प्रमुख उदाहरण है, जो निरंतर खतरा पैदा करता है। जंगली पक्षी आबादी की सक्रिय रूप से निगरानी करके, अधिकारी वायरस से जुड़े प्रचलन, आनुवंशिक संरचना और संभावित जोखिम कारकों में मूल्यवान अंतर्दृष्टि प्राप्त कर सकते हैं। यह डेटा लक्षित रोकथाम रणनीतियों को विकसित करने, यदि आवश्यक हो तो टीकाकरण नीतियों को सूचित करने और एक संभावित महामारी के विनाशकारी प्रभाव से पशु और मानव दोनों आबादी की रक्षा के लिए प्रतिक्रिया तंत्र की तत्परता सुनिश्चित करने के लिए महत्वपूर्ण है।

सार्वजनिक आणि पशु आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी एक सक्रिय पाऊल म्हणून, भारताने जंगली स्थलांतरित पक्ष्यांमध्ये एव्हियन इन्फ्लूएंझा (बर्ड फ्लू) च्या पाळत ठेवण्याच्या प्रयत्नांना गती दिली आहे. पशुसंवर्धन विभागाने, वन आणि वन्यजीव विभागाच्या सहकार्याने, १९ रामसर आणि इतर महत्त्वपूर्ण पाणथळ जागांवर सक्रिय पाळत यशस्वीरित्या आयोजित केली आहे. ही मोहीम RISE ग्लोबल हेल्थ सिक्युरिटी (RISE GHS) प्रकल्पाचा एक भाग आहे, जी जागतिक आरोग्य सुरक्षेसाठी भारताची वचनबद्धता दर्शवते.

पशुसंवर्धन, दुग्धविकास आणि मत्स्यव्यवसाय विभागाचे अतिरिक्त मुख्य सचिव, मुकेश कुमार मेश्राम यांनी जंगली स्थलांतरित पक्ष्यांवर लक्ष ठेवण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले, कारण ते एव्हियन इन्फ्लूएंझाच्या विविध प्रकारांचे ज्ञात वाहक आहेत. हे पक्षी प्रचंड अंतर प्रवास करतात, ज्यामुळे हा विषाणू विविध प्रदेशांमध्ये आणि पाळीव कोंबड्यांमध्ये पसरू शकतो. या पाळत ठेवण्याच्या कार्यक्रमाचा उद्देश संसर्गाची कोणतीही सुरुवातीची चिन्हे शोधणे आहे, ज्यामुळे त्वरित प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करता येतील आणि मोठ्या प्रमाणावरील उद्रेकांना प्रतिबंध करता येईल.

पशुसंवर्धन आणि वन विभागांमधील सहकार्य महत्त्वपूर्ण आहे. पशुसंवर्धन विभाग रोग पाळत ठेवण्यात आणि निदानामध्ये कौशल्य आणतो, तर वन आणि वन्यजीव विभाग पाणथळ जागांच्या परिसंस्था आणि त्यांच्या पक्ष्यांबद्दल प्रवेश आणि ज्ञान प्रदान करतो. ही एकत्रित पद्धत व्यापक कव्हरेज आणि प्रभावी डेटा संकलन सुनिश्चित करते. निवडलेल्या पाणथळ जागा स्थलांतरितांसाठी महत्त्वाचे मार्ग आहेत, ज्यामुळे त्या रोग प्रसारासाठी संभाव्य हॉटस्पॉट बनतात.

RISE ग्लोबल हेल्थ सिक्युरिटी प्रकल्पाचा उद्देश राष्ट्रीय आणि उप-राष्ट्रीय स्तरावर आरोग्य सुरक्षा चौकटी मजबूत करणे आहे, ज्यामध्ये झुनोटिक रोगांवर लक्ष केंद्रित केले जाते – म्हणजे जे प्राणी मानवांमध्ये पसरू शकतात. एव्हियन इन्फ्लूएंझा हा अशा रोगाचे एक प्रमुख उदाहरण आहे, जो सतत धोका निर्माण करतो. जंगली पक्ष्यांच्या लोकसंख्येचे सक्रियपणे निरीक्षण करून, अधिकारी विषाणूशी संबंधित प्रसार, अनुवांशिक रचना आणि संभाव्य जोखीम घटकांबद्दल मौल्यवान अंतर्दृष्टी मिळवू शकतात. हा डेटा लक्ष्यित प्रतिबंध धोरणे विकसित करण्यासाठी, आवश्यक असल्यास लसीकरण धोरणांना माहिती देण्यासाठी आणि संभाव्य साथीच्या रोगाच्या विनाशकारी परिणामांपासून पशु आणि मानवी दोन्ही लोकसंख्येचे संरक्षण करण्यासाठी प्रतिसाद यंत्रणांची तत्परता सुनिश्चित करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.

জনস্বাস্থ্য ও পশু সুরক্ষার জন্য একটি সক্রিয় পদক্ষেপ হিসাবে, ভারত পরিযায়ী পাখিদের মধ্যে এভিয়ান ইনফ্লুয়েঞ্জার (বার্ড ফ্লু) নজরদারি প্রচেষ্টা বাড়িয়েছে। পশুসম্পদ বিভাগ, বন ও বন্যপ্রাণী বিভাগের সহযোগিতায়, ১৯টি রামসার ও অন্যান্য গুরুত্বপূর্ণ জলাভূমি অঞ্চলে সক্রিয় নজরদারি সফলভাবে পরিচালনা করেছে। এই উদ্যোগটি RISE গ্লোবাল হেলথ সিকিউরিটি (RISE GHS) প্রকল্পের অংশ, যা বিশ্ব স্বাস্থ্য সুরক্ষার প্রতি ভারতের প্রতিশ্রুতি তুলে ধরে।

পশুপালন, দুগ্ধ উন্নয়ন ও মৎস্য বিভাগের অতিরিক্ত মুখ্য সচিব, মুকেশ কুমার ম//#2351;শ্রম, পরিযায়ী পাখিদের নজরদারির গুরুত্বের উপর জোর দিয়েছেন, কারণ তারা এভিয়ান ইনফ্লুয়েঞ্জার বিভিন্ন স্ট্রেনের পরিচিত বাহক। এই পাখিরা বিশাল দূরত্ব ভ্রমণ করে, যার ফলে ভাইরাস বিভিন্ন অঞ্চলে এবং দেশীয় পোল্ট্রি জনসংখ্যার মধ্যে ছড়িয়ে পড়তে পারে। এই নজরদারি কর্মসূচির লক্ষ্য হল সংক্রমণের কোনও প্রাথমিক লক্ষণ সনাক্ত করা, যা দ্রুত নিয়ন্ত্রণমূলক ব্যবস্থা গ্রহণ এবং বড় আকারের প্রাদুর্ভাব প্রতিরোধে সক্ষম করবে।

পশুপালন ও বন বিভাগের মধ্যে সহযোগিতা অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ। যেখানে পশুপালন বিভাগ রোগ নজরদারি এবং রোগ নির্ণয়ের দক্ষতা নিয়ে আসে, সেখানে বন ও বন্যপ্রাণী বিভাগ জলাভূমি বাস্তুতন্ত্র এবং সেখানকার পাখিদের সম্পর্কে প্রবেশাধিকার এবং জ্ঞান প্রদান করে। এই সমন্বিত পদ্ধতি ব্যাপক কভারেজ এবং কার্যকর ডেটা সংগ্রহ নিশ্চিত করে। নির্বাচিত জলাভূমিগুলি গুরুত্বপূর্ণ পরিযায়ী পথ, যা তাদের রোগ সংক্রমণের সম্ভাব্য হটস্পট করে তোলে।

RISE গ্লোবাল হেলথ সিকিউরিটি প্রকল্পের লক্ষ্য হল জাতীয় ও উপ-জাতীয় স্তরে স্বাস্থ্য সুরক্ষা কাঠামো শক্তিশালী করা, জুনোটিক রোগগুলির উপর দৃষ্টি নিবদ্ধ করা - যা প্রাণী থেকে মানুষের মধ্যে ছড়িয়ে পড়তে পারে। এভিয়ান ইনফ্লুয়েঞ্জা এই ধরনের রোগের একটি প্রধান উদাহরণ, যা একটি অবিরাম হুমকি সৃষ্টি করে। বন্য পাখির জনসংখ্যার সক্রিয়ভাবে পর্যবেক্ষণ করার মাধ্যমে, কর্তৃপক্ষ ভাইরাস সম্পর্কিত প্রকোপ, জেনেটিক গঠন এবং সম্ভাব্য ঝুঁকির কারণগুলি সম্পর্কে মূল্যবান অন্তর্দৃষ্টি অর্জন করতে পারে। এই ডেটা লক্ষ্যযুক্ত প্রতিরোধ কৌশল তৈরি করতে, প্রয়োজনে টিকাকরণ নীতিগুলিকে অবহিত করতে এবং একটি সম্ভাব্য মহামারীর ধ্বংসাত্মক প্রভাব থেকে পশু ও মানব উভয় জনসংখ্যাকে রক্ষা করার জন্য প্রতিক্রিয়া ব্যবস্থার প্রস্তুতি নিশ্চিত করার জন্য অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ।

ప్రజారోగ్యం మరియు పశుసంరక్షణను కాపాడటానికి ఒక చురుకైన చర్యగా, భారతదేశం వలస పక్షులలో ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా (బర్డ్ ఫ్లూ) పై నిఘా చర్యలను ముమ్మరం చేసింది. పశుసంవర్ధక శాఖ, అటవీ మరియు వన్యప్రాణి శాఖల సహకారంతో, 19 రామ్సర్ మరియు ఇతర ముఖ్యమైన చిత్తడి నేల ప్రదేశాలలో క్రియాశీల నిఘాను విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఈ కార్యక్రమం RISE గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీ (RISE GHS) ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఉంది, ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య భద్రత పట్ల భారతదేశ నిబద్ధతను నొక్కి చెబుతుంది.

పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమ మరియు మత్స్య శాఖ యొక్క అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి, ముఖేష్ కుమార్ మ//#2351;శ్రమ్, ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా యొక్క వివిధ జాతులను తరలించే వలస పక్షుల పర్యవేక్షణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఎత్తి చూపారు. ఈ పక్షులు విస్తారమైన దూరాలను ప్రయాణిస్తాయి, తద్వారా వైరస్ ను వివిధ ప్రాంతాలకు మరియు దేశీయ పౌల్ట్రీ జనాభాకు వ్యాప్తి చెందించే అవకాశం ఉంది. ఈ నిఘా కార్యక్రమం సంక్రమణ యొక్క ఏవైనా ప్రారంభ సంకేతాలను గుర్తించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, ఇది త్వరితగతిన నిరోధక చర్యలకు వీలు కల్పిస్తుంది మరియు పెద్ద ఎత్తున వ్యాప్తి చెందకుండా నిరోధిస్తుంది.

పశుసంవర్ధక మరియు అటవీ శాఖల మధ్య సహకారం చాలా కీలకం. పశుసంవర్ధక శాఖ వ్యాధి నిఘా మరియు నిర్ధారణలో నైపుణ్యాన్ని తీసుకువస్తుండగా, అటవీ మరియు వన్యప్రాణి శాఖ చిత్తడి నేల పర్యావరణ వ్యవస్థలకు మరియు అక్కడి పక్షులకు ప్రవేశం మరియు జ్ఞానాన్ని అందిస్తుంది. ఈ సమగ్ర విధానం సమగ్ర కవరేజీని మరియు సమర్థవంతమైన డేటా సేకరణను నిర్ధారిస్తుంది. ఎంపిక చేసిన చిత్తడి నేల ప్రదేశాలు ముఖ్యమైన వలస మార్గాలు, ఇవి వాటిని వ్యాధి ప్రసారానికి సంభావ్య హాట్ స్పాట్లుగా మారుస్తాయి.

RISE గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీ ప్రాజెక్ట్ జాతీయ మరియు ఉప-జాతీయ స్థాయిలో ఆరోగ్య భద్రతా చట్రాలను బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, జూనోటిక్ వ్యాధులపై దృష్టి సారిస్తుంది - అవి జంతువుల నుండి మానవులకు వ్యాప్తి చెందే వ్యాధులు. ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా అనేది అటువంటి వ్యాధికి ఒక ప్రధాన ఉదాహరణ, ఇది నిరంతర ముప్పును కలిగిస్తుంది. వలస పక్షుల జనాభాను చురుకుగా పర్యవేక్షించడం ద్వారా, అధికారులు వైరస్ తో సంబంధం ఉన్న వ్యాప్తి, జన్యు కూర్పు మరియు సంభావ్య ప్రమాద కారకాలపై విలువైన అంతర్దృష్టులను పొందవచ్చు. ఈ డేటా లక్ష్యంగా నివారణ వ్యూహాలను అభివృద్ధి చేయడానికి, అవసరమైతే టీకా విధానాలకు సమాచారం అందించడానికి మరియు సంభావ్య మహమ్మారి యొక్క వినాశకరమైన ప్రభావాన్ని నివారించడానికి జంతు మరియు మానవ జనాభాను రక్షించడానికి ప్రతిస్పందన యంత్రాంగాల సంసిద్ధతను నిర్ధారించడానికి కీలకమైనది.

ప్రజారోగ్యం మరియు పశుసంరక్షణను కాపాడటానికి ఒక చురుకైన చర్యగా, భారతదేశం వలస పక్షులలో ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా (బర్డ్ ఫ్లూ) పై నిఘా చర్యలను ముమ్మరం చేసింది. పశుసంవర్ధక శాఖ, అటవీ మరియు వన్యప్రాణి శాఖల సహకారంతో, 19 రామ్సర్ మరియు ఇతర ముఖ్యమైన చిత్తడి నేల ప్రదేశాలలో క్రియాశీల నిఘాను విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఈ కార్యక్రమం RISE గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీ (RISE GHS) ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఉంది, ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య భద్రత పట్ల భారతదేశ నిబద్ధతను నొక్కి చెబుతుంది.

పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమ మరియు మత్స్య శాఖ యొక్క అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి, ముఖేష్ కుమార్ మ//#2351;శ్రమ్, ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా యొక్క వివిధ జాతులను తరలించే వలస పక్షుల పర్యవేక్షణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఎత్తి చూపారు. ఈ పక్షులు విస్తారమైన దూరాలను ప్రయాణిస్తాయి, తద్వారా వైరస్ ను వివిధ ప్రాంతాలకు మరియు దేశీయ పౌల్ట్రీ జనాభాకు వ్యాప్తి చెందించే అవకాశం ఉంది. ఈ నిఘా కార్యక్రమం సంక్రమణ యొక్క ఏవైనా ప్రారంభ సంకేతాలను గుర్తించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, ఇది త్వరితగతిన నిరోధక చర్యలకు వీలు కల్పిస్తుంది మరియు పెద్ద ఎత్తున వ్యాప్తి చెందకుండా నిరోధిస్తుంది.

పశుసంవర్ధక మరియు అటవీ శాఖల మధ్య సహకారం చాలా కీలకం. పశుసంవర్ధక శాఖ వ్యాధి నిఘా మరియు నిర్ధారణలో నైపుణ్యాన్ని తీసుకువస్తుండగా, అటవీ మరియు వన్యప్రాణి శాఖ చిత్తడి నేల పర్యావరణ వ్యవస్థలకు మరియు అక్కడి పక్షులకు ప్రవేశం మరియు జ్ఞానాన్ని అందిస్తుంది. ఈ సమగ్ర విధానం సమగ్ర కవరేజీని మరియు సమర్థవంతమైన డేటా సేకరణను నిర్ధారిస్తుంది. ఎంపిక చేసిన చిత్తడి నేల ప్రదేశాలు ముఖ్యమైన వలస మార్గాలు, ఇవి వాటిని వ్యాధి ప్రసారానికి సంభావ్య హాట్ స్పాట్లుగా మారుస్తాయి.

RISE గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీ ప్రాజెక్ట్ జాతీయ మరియు ఉప-జాతీయ స్థాయిలో ఆరోగ్య భద్రతా చట్రాలను బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, జూనోటిక్ వ్యాధులపై దృష్టి సారిస్తుంది - అవి జంతువుల నుండి మానవులకు వ్యాప్తి చెందే వ్యాధులు. ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా అనేది అటువంటి వ్యాధికి ఒక ప్రధాన ఉదాహరణ, ఇది నిరంతర ముప్పును కలిగిస్తుంది. వలస పక్షుల జనాభాను చురుకుగా పర్యవేక్షించడం ద్వారా, అధికారులు వైరస్ తో సంబంధం ఉన్న వ్యాప్తి, జన్యు కూర్పు మరియు సంభావ్య ప్రమాద కారకాలపై విలువైన అంతర్దృష్టులను పొందవచ్చు. ఈ డేటా లక్ష్యంగా నివారణ వ్యూహాలను అభివృద్ధి చేయడానికి, అవసరమైతే టీకా విధానాలకు సమాచారం అందించడానికి మరియు సంభావ్య మహమ్మారి యొక్క వినాశకరమైన ప్రభావాన్ని నివారించడానికి జంతు మరియు మానవ జనాభాను రక్షించడానికి ప్రతిస్పందన యంత్రాంగాల సంసిద్ధతను నిర్ధారించడానికి కీలకమైనది.

જાહેર અને પશુ આરોગ્યની સુરક્ષા માટે એક સક્રિય પગલા તરીકે, ભારતે સ્થળાંતરિત પક્ષીઓમાં એવિયન ઇન્ફલ્યુએન્ઝા (બર્ડ ફ્લૂ) પર સર્વેલન્સના પ્રયાસોને વેગ આપ્યો છે. પશુધન વિભાગે, વન અને વન્યજીવ વિભાગના સહયોગથી, 19 રામસર અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વેટલેન્ડ સ્થળો પર સક્રિય સર્વેલન્સ સફળતાપૂર્વક હાથ ધર્યું છે. આ પહેલ RISE ગ્લોબલ હેલ્થ સિક્યુરિટી (RISE GHS) પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ છે, જે વૈશ્વિક આરોગ્ય સુરક્ષા પ્રત્યે ભારતના પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે.

પશુધન, ડેરી વિકાસ અને મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ, મુકેશ કુમાર મ//#2351;શ્રામે, જંગલી સ્થળાંતરિત પક્ષીઓ પર દેખરેખ રાખવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો છે, કારણ કે તેઓ એવિયન ઇન્ફલ્યુએન્ઝાના વિવિધ તાણના જાણીતા વાહક છે. આ પક્ષીઓ વિશાળ અંતરની મુસાફરી કરે છે, સંભવિતપણે વિવિધ પ્રદેશોમાં અને ઘરેલું મરઘાંની વસ્તીમાં વાયરસનો પરિચય અને ફેલાવો કરે છે. સર્વેલન્સ કાર્યક્રમનો હેતુ ચેપના કોઈપણ પ્રારંભિક સંકેતો શોધવાનો છે, જે ઝડપી નિયંત્રણ પગલાંને સક્ષમ કરે છે અને મોટા પાયે ફાટી નીકળતા અટકાવે છે.

પશુધન અને વન વિભાગો વચ્ચેનો સહયોગ નિર્ણાયક છે. જ્યારે પશુધન વિભાગ રોગ સર્વેલન્સ અને નિદાનમાં કુશળતા લાવે છે, ત્યારે વન અને વન્યજીવ વિભાગ વેટલેન્ડ ઇકોસિસ્ટમ્સ અને તેમના પક્ષીઓના રહેવાસીઓ સુધી પહોંચ અને જ્ઞાન પ્રદાન કરે છે. આ સંકલિત અભિગમ વ્યાપક કવરેજ અને અસરકારક ડેટા સંગ્રહને સુનિશ્ચિત કરે છે. પસંદ કરેલા વેટલેન્ડ સ્થળો મહત્વપૂર્ણ સ્થળાંતર માર્ગો છે, જે તેમને રોગના પ્રસાર માટે સંભવિત હોટસ્પોટ બનાવે છે.

RISE ગ્લોબલ હેલ્થ સિક્યુરિટી પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય ઝૂનોટિક રોગો - જે પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યોમાં ફેલાઈ શકે છે - તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને રાષ્ટ્રીય અને પેટા-રાષ્ટ્રીય સ્તરે આરોગ્ય સુરક્ષા માળખાને મજબૂત કરવાનો છે. એવિયન ઇન્ફલ્યુએન્ઝા આવા રોગનું મુખ્ય ઉદાહરણ છે, જે સતત ભય ઊભો કરે છે. જંગલી પક્ષીઓની વસ્તીનું સક્રિયપણે નિરીક્ષણ કરીને, અધિકારીઓ વાયરસ સાથે સંકળાયેલા પ્રસાર, આનુવંશિક બંધારણ અને સંભવિત જોખમી પરિબળોમાં મૂલ્યવાન આંતરદૃષ્ટિ મેળવી શકે છે. આ ડેટા લક્ષિત નિવારણ વ્યૂહરચના વિકસાવવા, જો જરૂરી હોય તો રસીકરણ નીતિઓને માહિતગાર કરવા અને સંભવિત રોગચાળાની વિનાશક અસરોથી પશુ અને માનવ બંનેની વસ્તીનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રતિભાવ પદ્ધતિઓની સજ્જતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਕਦਮ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਵੀਅਨ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ (ਬਰਡ ਫਲੂ) ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, 19 ਰਾਮਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੈਟਲੈਂਡ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ RI SE ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਸਕਿਓਰਿਟੀ (RISE GHS) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਮ//#2351;ਸ਼ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਏਵੀਅਨ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਣਾਅ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਵਾਹਕ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੂਰੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਪੋਲਟਰੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਰੋਗ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਿਭਾਗ ਵੈਟਲੈਂਡ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਵਿਆਪਕ ਕਵਰੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਡਾਟਾ ਇਕੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੈਟਲੈਂਡ ਸਥਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਾਰਗ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਹੌਟਸਪੌਟ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

RISE ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ - ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ - 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਏਵੀਅਨ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਕੇ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਸਾਰ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਸੂਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਾਟਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਰੋਕਥਾਮ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ, ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੋਵਾਂ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।